ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΤΡΙΩΤΗΣ «ΣΚΕΝΤΕΡΜΠΕΗΣ» - VΙΙ. H ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΤΟΥ «ΣΚΕ ΝΤΕΡΜΠΕΗ» ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ E-mail
Ευρετήριο Άρθρου
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΤΡΙΩΤΗΣ «ΣΚΕΝΤΕΡΜΠΕΗΣ»
I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
II. Η ΟΜΗΡΙΑ.
ΙΙΙ. Η ΕΠΟΠΟΙΪΑ.
V. ΟΙ ΣΥΜΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ ΠΟΙΟΙ ΗΣΑΝ
VΙ. Η ΑΠΡΟΣΔΟΚΗΤΗ ΕΠΑΝΕΛΛΗΝΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΥ ΠΡΟΗΓΗΘΗΚΕ.
VΙΙ. H ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΤΟΥ «ΣΚΕ ΝΤΕΡΜΠΕΗ» ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ
Όλες οι Σελίδες

VΙΙ. H ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΤΟΥ «ΣΚΕ ΝΤΕΡΜΠΕΗ» ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ
Θα επισημάνουμε με έμφαση ότι (όπως όλα τα ιστορικά στοιχεία μαρτυρούν), ο Σκεντέρμπεης στρατιωτικά δέν νικήθηκε σέ όσες μάχες έδωσε και πολλοί ιστορικοί συγγραφείς εκτιμούν ότι, εάν είχε λάβει τήν υλική/οικονομική ενίσχυση πού ζητούσε από τούς Χριστιανούς ηγεμόνες τής Λατινικής Δύσης (Πάπας τής Ρώμης, Βενετοί, Γενουάτες, βασιλείς κεντροευρωπαϊκών κρατών κ.ά.), η επανάστασή του θα είχε εδραιωθεί και επεκταθεί, ίσως δε νά είχε αποτραπεί η Τουρκική κατάκτηση, τουλάχιστον στήν Δυτική και Νότια Ελληνική χερσόνησο.
Θεωρούμε μάλιστα ότι, μιά τέτοια διαφορετική ιστορική εξέλιξη θα ήταν σφόδρα πιθανή, εάν είχε γίνει κατορθωτή η διπλωματική και στρατιωτική συμμαχία/συνεργασία τού Καστριώτη μέ τόν σύγχρονό του «Δεσπότη» τού Μυστρά, τον Κων/νο ΠαλαιολόγοΔραγάση, τόν μετέπειτα (14481453) τελευταίο Αυτοκράτορα τού Βυζαντίου, πού έπεσε ηρωϊκά μαχόμενος τήν 29η Μαϊου 1453 στήν Αλωση τής Πόλης (επίσης) αβοήθητος από τούς «κοντό φθαλμους» Χριστιανούς ηγεμόνες τής Καθολικής Δύσης.
Aσφαλώς υπήρξε ιστορικό ατύχημα γιά τούς λαούς τής Βαλκανικής, ιδιαίτερα γιά τούς Ελληνες αλλά και γιά τούς Αλβανούς, η μή πραγματοποίηση μιάς τέτοιας συμμαχίας, με τον επακόλουθο στρατηγικό και στρατιωτικό συντονισμό ανάμεσα σέ δύο «εμβληματικές» προσωπικότητες, πού είχαν πλήρως συνειδητοποιήσει τόν καταστροφικό κίνδυνο πού συνεπάγονταν η Οθωμανική  Τουρκική «πλημμυρίδα» πού είχε κατακλύσει τά χρόνια εκείνα την χερσόνησο τού Αίμου και έμελλε κατά δυστυχίαν να διαρκέσει σχεδόν πέντε αιώνες.
Σε κάθε περίπτωση, είναι πρόδηλο ότι, η ριψοκίνδυνη επανάσταση και η πολύχρονη ηρωϊκή αντίσταση τού «Σκεντέρμπεη» και τών άξιων συμμαχητών του, καθυστέρησε τουλάχιστον γιά μία 10ετία τήν κατάληψη τής Πόλης από τούς Τούρκους αλλά και κράτησε ψηλά τό αντιστασιακό φρόνημα τών Λαών τής Βαλκανικής, μετά την «τραυματική» Αλωση και την απογοήτευση από τίς ολέθριες ήττες τών Χριστιανών ηγεμόνων πού προηγήθηκαν, στίς μάχες τής Βάρνας (1444 μ.Χ.) και (2ης) τού Κοσσυφοπεδίου (1448 μ.Χ.), αποδεικνύοντας και αποκαλύπτοντας ότι, οι Τούρκοι ασφαλώς δ ε ν ή σ α ν ανίκητοι.
Κυρίως όμως όπως ήδη επισημάναμε η απρόσμενη σε ένταση, διάρκεια και στρατιωτικές επιτυχίες, επανάσταση τού Σκεντέρμπεη, ανέτρεψε τούς επεκτατικούς στρατηγικούς σχεδιασμούς τών Οθωμανών, προσφέροντας στά Ευρωπαϊκά Κράτη τόν αναγκαίο χρόνο πολεμικής προπαρασκευής, απέναντι στήν Τουρκική απειλή πού επέρχονταν «δρομαία» και ακατάσχετη.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, ο ίδιος ο Σουλτάνος Μωάμεθ Β' είχε δηλώσει μέ οργή : «… Εάν δ έ ν είχε γεννηθεί ο Σκεντέρμπεης, θά καθόμουν στόν θρόνο τού Πάπα τής Ρώμης…»
Eιδικότερα, είναι αδιαμφισβήτητο ότι χάρη στούς πολεμικούς άθλους τού Γεωργίου Καστριώτη και τών συμπολεμιστών του, μόλις διασώθηκε τότε η γειτονική μας Ιταλία (τής οποίας οι νοτιοδυτικές ακτές απέχουν ελάχιστα από τίς απέναντι ακτές τής Ηπείρου), από τήν άμεση Τουρκική κατάκτηση, γεγονός τό οποίο εάν συνέβαινε τότε θά είχε πολλαπλές καταστροφικές συνέπειες γιά τούς Ευρωπαϊκούς λαούς.
Καθ’ όσον μάλιστα αφορά την πολιτισμική «διάσταση» τής ευεργετικής αποτροπής (τότε) τής Τουρκικής επεκτατικότητας, είναι αρκετό να επισημάνουμε ότι, μέ τήν αποφασιστική συμβολή τών Ελλήνων λογίων πού διέφυγαν, πρίν και μετά τήν πτώση τής Κωνσταντινούπολης τό 1453, στίς «αριστοκρατικές δημοκρατίες» τής Ιταλικής χερσονήσου (Φλωρεντίας, Βενετίας, Γένοβας, Σιένας, Πίζας) και τις ηγεμονίες (Νεάπολης, Μιλάνου κ.λπ.) θεμελιώθηκε και εδραιώθηκε κατά τον 16ο αιώνα, η περίφημη «Αναγέννηση».
Γνωρίζουμε βέβαια ότι, με αυτήν την «σχηματική» έκφραση, εννοείται η εκ μέρους τών τότε παντελώς απαίδευτων Ευρωπαϊκών λαών, αναπάντεχη «εγκόλπωση» σημαντικού μέρους τών επιστημονικών γνώσεων και τών όσων είχαν διασωθεί φιλοσοφικών έργων τών αρχαίων Ελλήνων και η αναγόρευση τού αρχαιοελληνικού τρόπου «σκέπτεσθαι, ζείν και κοινωνείν», σε ιδανικό πρότυπο ευνομουμένων πολιτειών πρός μελέτη και μίμηση.
Αντίστοιχα λοιπόν, η τόσο αποφασιστικής σημασίας έμμεση συμβολή τού Ηπειρώτη στρατηλάτη Γεωργίου Καστριώτη και τών ηρωϊκών Ηπειρωτών πολεμιστών του, στήν διάσωση τής κρατικήςπολιτικής ύπαρξης, επομένως και τού πολιτισμικού γίγνεσθαι τών πόλεωνκρατών τής Ιταλίας, σε μία τόσο κρίσιμη γιά την ελευθερία και την ανεξαρτησία τους εποχή, είναι αρκετή γιά νά τούς οφείλουν οι σημερινοί Ευρωπαίοι αλλά και εμείς οι νεώτεροι Ελληνες, τήν μέγιστη ευγνωμοσύνη.
Ευγνωμοσύνη διότι με τούς αγώνες και τις «εκατόμβες» τους, διέσωσαν από την Τουρκική βαρβαρότητα το «εύφορο έδαφος» τής Ιταλίας όπου, μετά από αιώνες λήθης, απαξίωσης και καταδίωξης, άνθιζε και πάλι η αρχαία Ελληνική παιδεία, δηλαδή ο θεμέλιος λίθος τού σύγχρονου Ευρωπαϊκού πολιτισμού.
Οι Ευρωπαϊκοί λαοί συνειδητοποίησαν άμεσα την σημασία εκείνων τών καθοριστικών γεγονότων και οι συνεχείς απρόσμενες νίκες τού Σκεντέρμπεη και τών αρειμάνιων Ηπειρωτών του κατά τών Οθωμανικών στρατιών, εορτάσθηκαν με ενθουσιασμό σ’ ολόκληρη την Ευρώπη.
[ Όπως παρόμοια κατ’ αντίθετη «φορά» όμως εορτάσθηκαν πεντακόσια (500) χρόνια αργότερα οι εξ ίσου απρόσμενες νίκες τού ηρωϊκού Ελληνικού στρατού κατά τών πολλαπλάσιων Ιταλικών φασιστικών στρατευμάτων στον πόλεμο 19401941, με ένδοξα πεδία μαχών τα ίδια αιματοποτισμένα χώματα τής Ηπείρου…]
Ωστόσο τότε, όλοι σχεδόν οι Ευρωπαίοι ηγεμόνες, όπως οι Βασιλείς τής Πολωνίας, τής Ουγγαρίας, τής Αραγωνίας και τής Νεαπόλεως, ο Δόγης τής Βενετίας, οι ηγεμόνες τής Φλωρεντίας και τού Μιλάνου, ο δούκας τής Βουργουνδίας κ.ά. έστειλαν κατ’ επανάληψη στον Γεώργιο Καστριώτη θερμές συγχαρητήριες επιστολές και πολύτιμα δώρα, όχι όμως και την ανάλογη στρατιωτική και οικονομική βοήθεια, την οποία, επίμονα αλλά μάταια (γιά τούς λόγους πού ήδη εκθέσαμε παραπάνω), ο ήρωας τούς ζητούσε.
Ο Πάπας τής Ρώμης Κάλλιστρος Γ’ ο οποίος υπήρξε ένθερμος θαυμαστής του, τόν ονόμασε «αθλητή τού Θεού» και «αήττητο ιππότη», οι λαοί τής Ευρώπης οιστρηλατούνταν επί αιώνες μέ τά κατορθώματά του, υπάρχει δε ένας, (και πάλι αδικαιολόγητα άγνωστος στους νεοΕλληνες), τεράστιος αριθμός βιβλίων, συγγραμμάτων και βιογραφιών πού γράφτηκε γιά τόν Σκεντέρμπεη από Ευρωπαίους ιστορικούς, ανθρώπους τών γραμμάτων και τών επιστημών, κάθε εθνικότητος.
Μέ πρώτη εκδοθείσα βιογραφία του στήν Λατινική γλώσσα, εκείνη τού καταγόμενου από τήν Σκόδρα τής σημερινής Αλβανίας, Μαρίνου Μπαρλέτιου (Marinus Barletius: «Ηistoria de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis» (Ρώμη, έτος 1508), η οποία επανεκδόθηκε και στό Στρασβούργο (έτος 1537), ακολούθησαν πολλά συγγραφικά έργα σχετικά μέ τήν ζωή και τό έργο τού Σκεντέρμπεη στις περισσότερες αρκετές Ευρωπαϊκές γλώσσες όπως η Ιταλική, η Γαλλική, η Γερμανική, η Αγγλική, η Σερβοκροατική, η Ρουμανική, η Ουγγρική, η Ρωσική και η Βουλγαρική.
Στήν Αλβανική γλώσσα (η οποία, όπως ήδη προείπαμε, δεν υπήρχε σε επίσημη γραπτή έκφραση μέχρι το τέλος τού 19ου αιώνα), η πρώτη έκδοση έργου σχετικού μέ τόν Σκεντέρμπεη, υπήρξε η ποιητική συλλογή τού Ν. Frasheri, κατά τό έτος 1898, μέ τίτλο : «Istori e Skenderbeu», έκτοτε όμως εκδόθηκαν πολλά κείμενα σχετικά μέ αυτόν τόν ασύγκριτο άνδρα, στον οποίο οι σύγχρονοι Αλβανοί αποδίδουν τιμές εθνικού ήρωα, εν πολλοίς εύλογα εφ’ όσον η δράση του επικεντρώθηκε σε περιοχές πού είναι ενταγμένες στο σύγχρονο Αλβανικό κράτος και πολλοί συμπολεμιστές του υπήρξαν πρόγονοί τους.
Τόν εμφανίζουν όμως γιά προφανείς σωβινιστικούς λόγους ως «ακραιφνή» Αλβανό με την φυλετική έννοια, την οποία ανερυθρίαστα και ανιστόρητα προβάλλει σήμερα η Αλβανική «ιντελλιγκέντσια» (οι αυτοαποκαλούμενοι «Σκιπετάροι»), παρά το γεγονός ότι ακόμη και οι παλαιότεροι συγγραφείς συμπατριώτες τους, γράφοντας γιά τον μεγάλο ήρωα, αναφέρονται ευθέως σ’ αυτόν κυρίως ως «Ηπειρώτη» και ως «βασιλέα τών Ηπειρωτών».
Όμως, ο ίδιος ο Σκεντέρμπεης (όπως είδαμε και πιό πάνω), στην μέν επίσημη σφραγίδα του αυτοαποκαλείται : «Αλέξανδρος ελέω Θεού βασιλεύς Ρωμαίων (και γνωρίζουμε πολύ καλά ποιοί ήταν οι «Ρωμαίοι» ή «Ρωμηοί» εκείνης τής εποχής…) αλλά αυτοαποκαλείται επίσης : «…και μέγας αυθέντης Τούρκων, Αλβανών, Σέρβων και Βουλγάρων»!!!
Δηλαδή, κάνει σαφή διαχωρισμό τών Ελλήνων«Ρωμαίων» επί τών οποίων θέλει να βασιλεύει, εν σχέσει πρός τις άλλες τέσσερις εθνότητες (μεταξύ τών οποίων και οι Αλβανοί…), επί τών οποίων «στοχεύει» να είναι ο «μέγας αυθέντης» και βέβαια αυτό δ ε ν μπορεί να ήταν τυχαίο.
Εμείς θεωρούμε ότι αυτή η σαφής γραμματική και νοηματική διαφοροποίηση τών συγκεκριμένων εθνών και μάλιστα «οριακά αναπτυγμένη» μέσα σε ένα τόσο ελάχιστο χώρο, όπως είναι μιά σφραγίδα είχε τότε πρόδηλη σκοπιμότητα αλλά και στις ημέρες μας, με τις πασίγνωστες «πανταχόθεν» δόλιες προσπάθειες υπεξαίρεσης Ελληνικών ιστορικών δεδομένων, εξακολουθεί να έχει μέγιστη αποδεικτική ιστορική αξία.
Εξ άλλου (και γιά να μην μένει οποιαδήποτε αμφιβολία σε όσους και όποιους «δύσπιστους»…), ο ίδιος ο Γεώργιος Καστριώτης, στην ιστορική επιστολή του πρός τον Πάπα και τους ηγεμόνες τής Ευρώπης, αναφέρεται σαφώς στο Ηπειρομακεδονικό κράτος του αλλά και προβάλλει ευθέως με έκδηλη υπερηφάνεια την μακραίωνη καταγωγή του από τούς πολεμιστές τού Ηπειρώτη στρατηλάτη Πύρρου και τού πανΕλληνα Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Αλλωστε, Ηπειρώτης μπορεί να σημαίνει γεωγραφικά και φυλετικά τόσο Ελληνας όσο και Αλβανός, εφ’ όσον η μυθιστορική ονομασία/έννοια Ηπειρος (κατά την πανάρχαιη Ελληνική γλώσσα, η «άπειρος γαία», δηλαδή η απέραντη χώρα…), είναι κατά πολύ ευρύτερη τής εννοίας «Αλβανία» και επομένως ιστορικά, γεωγραφικά και πολιτισμικά, «Ηπειρώτης» σημαίνει πρωτίστως Ελληνας.
Τα ανωτέρω στοιχεία λίγο έως πολύ προφανώς γνώριζαν και αποδέχονταν, εξάγοντας και τά ορθά συμπεράσματα στα έργα τους, οι παλαιότεροι ιστορικοί συγγραφείς πού έγραψαν γιά τον Ηπειρώτη ήρωα Γεώργιο Καστριώτη και την πολεμική εποποιία του.
Ετσι, εκτός από τον προαναφερθέντα Μ.Barletius από την Σκόδρα και o F.Blancus (Bardhi), ο οποίος ήταν εκ καταγωγής Αλβανός «Γκέκας», επιγράφει το εν έτει 1615, τυπωθέν στην Λατινική γλώσσα Λεξικό του, ως «LatinoEpiroticum», την δε μονογραφία του γιά τόν «Σκεντέρμπεη» επιγράφει : «Georgius Castriotus Epirensis». (Ιδέτε Τίτου Π. Γιοχάλα, «Γεώργιος Καστριώτης  Ο Σκεντέρμπεης», σελ. 73.)
Παράλληλα, είναι γνωστό ότι, από πολλούς λόγιους Ευρωπαίους γράφτηκαν πρός τιμήν τού Γεωργίου Καστριώτη, πολυάριθμα ποιήματα, θεατρικές τραγωδίες ακόμη δέ και δύο μελοδράματα, τό ένα μάλιστα από τόν διάσημο Ιταλό συνθέτη Αntonio Vivaldi, η πρώτη παράσταση τού οποίου παρουσιάστηκε στό θέατρο «Della Pergola» τής Φλωρεντίας, τό έτος 1718 και τό δεύτερο από τούς Γάλλους F.Rebel και F.Francoeur, μέ πρώτη παρουσίασή του στό θέατρο «Οpera» τών Παρισίων, τό έτος 1735.
Σε όλες σχεδόν, αυτές τις υψηλού επιπέδου καλλιτεχνικές δημιουργίες, ο Σκεντέρμπεης χαρακτηρίζεται ευθέως ως βασιλεύς, πρίγκιπας ή ήρωας «Ελληνας» ή «Ηπειρώτης».
Επίσης, ο Ιταλός Α.Salvi, στην τραγωδία του «Scanderbeg» που τυπώθηκε στήν Φλωρεντία το έτος 1718, χαρακτηρίζει ευθέως τον Γεώργιο Καστριώτη ως Ελληνα («Greco»).


Παρομοίως και ο Σουηδός Rudbeck, σε θεατρικό δράμα του, πού τυπώθηκε στην Στοκχόλμη το έτος 1835, ονομάζει τον Σκεντέρμπεη ως «Ελληνα ήρωα».
Ακόμη ο Σκωτσέζος C.Randal, στο έργο του με τον εύγλωττο τίτλο : «Τhe Grecian hero or the life and Heroic Actions of Georg Castriot, Κing of Epirus and Albania, commonly called Scanderbey» (Scotia Stirling, 1810) διακηρύσσει με βεβαιότητα το Ελληνικό γένος τού ήρωα.
Ο ηρωϊκός βίος τού Σκεντέρμπεη, συγκίνησε ακόμη και τόν ΑγγλοΕβραίο Benjamin Disraeli, (18041881) ο οποίος κατά τό έτος 1880 εξέδωσε το διήγημα : «The Rise of Iskander».
Ο συγκεκριμένος δέν είναι άλλος από τόν γνωστό συντηρητικό Πρωθυ πουργό τής Αγγλίας, o oποίος επέδειξε έντονη ανθελληνική πολιτική στάση στό Διεθνές Συνέδριο τού Βερολίνου τό 1878, είναι δέ εκείνος πού επέτυχε μέ μυστική συμφωνία κατά τό ίδιο έτος το «ξεπούλημα» τής μεγαλονήσου Κύπρου από τήν Οθωμανική Τουρκία στήν αποικιοκρατική Αγγλία, ερήμην τού Ελληνοκυπριακού πληθυσμού της.
Παρά ταύτα (όπως σημειώνει ο Ελληνας συγγραφέας Τίτος Γιοχάλας στο βιβλίο του «Γεώργιος Καστριώτης  Ο Σκεντέρμπεης»  Εκδόσεις «ΔΩΔΩΝΗ»), τό διήγημά του γιά τόν Σκεντέρμπεη :
«…Αποπνέει μεγάλη αγάπη γιά τήν Ελλάδα και τόν Ελληνισμό, είναι δέ άξιον ιδιαιτέρας προσοχής ότι ο Disraeli θεωρεί ευθέως τόν Σκεντέρμπεην Ελληνα, πάντας δέ τούς στρατιώτας αυτού Ελληνας  Ηπειρώτας...».
Τήν ίδια άποψη γιά την Ελληνική εθνικότητα τού Σκεντέρμπεη έχουν και πολλοί άλλοι σημαντικοί Ευρωπαίοι ιστορικοί, μεταξύ τών οποίων και ο Γάλλος ιστορικός συγγραφέας C.Paganel, ο οποίος γράφει χαρακτηριστικά:
«…Ο Γεώργιος Καστριώτης είναι ο τελευταίος αντιπρόσωπος τών ηρώων τής Αρχαίας Ελλάδος και ο πλέον διαπρεπής πρόδρομος τών ηρώων τής Νεώτερας Ελλάδος…» (C. Paganel, Histoire de Scanderbeg, Paris 1855, σε Ελληνική μετάφραση από τον Ν.Δραγούμη.)
Στήν Ελληνική γλώσσα, η πρώτη βιογραφία τού «Σκεντέρμπεη» εκδόθηκε στήν Μόσχα τό έτος 1812 μέ τίτλο : «Επιτομή τής ιστορίας τού Γεωργίου Καστριώτη» και αποτελεί μετάφραση από έργο Γάλλου συγγραφέα, πλήν όμως, ο συγγραφέας της παραμένει άγνωστος.

Η συγκεκριμένη βιογραφία είχε διαδοθεί σέ όλη τήν προεπαναστατική Ελλάδα και τά Ιόνια νησιά, επ’ αυτού δε είναι σαφής η μαρτυρία τού Θεόδωρου Κολοκοτρώνη ο οποίος, στά «Απομνημονεύματά» του, έγραψε ότι :
«Tά βιβλία πού εδιάβαζα συχνά, ήταν η Ιστορία τής Ελλάδος,
η Ιστορία τού Αριστομένη και η Ιστορία τού Σκεντέρμπεη…»
Επίσης, βιογραφία τού Σκεντέρμπεη έγραψαν ή μετέφρασαν αρκετοί Ελληνες συγγραφείς κατά τόν 19ο αιώνα, μεταξύ τών οποίων ο Ανδρέας Βρεττός, (Νεάπολη Ιταλίας 1820) και ο Νικόλαος Δραγούμης (Αθήνα 1861).
Ιδιαίτερης σημαντικότητος θα πρέπει να θεωρηθεί και το Θεατρικό έργο τού Ελληνα δραματουργού  συγγραφέα Αντωνίου Ιωαν. Αντωνιάδη (18361905) «Σκεντέρμπεης», γραμμένο σε γλώσσα «καθαρεύουσα» και αποτελούμενο από 2.500 δωδεκασύλλαβους στίχους.
Από τούς νεώτερους Ελληνες συγγραφείς έχουμε ήδη αναφερθεί στον ευρυμαθή Τίτο Γιοχάλα και το εμπεριστατωμένο βιβλίο του «Γεώργιος Καστριώτης» (Εκδόσεις «ΔΩΔΩΝΗ») στο οποίο καταγράφεται λεπτομερέστατη βιβλιογραφία γιά τόν μεσαιωνικό Ηπειρώτη ηγέτη  πολεμιστή.
Παράλληλα, από τις γλυπτικές δημιουργίες προς τιμήν τού ήρωα Σκεντέρμπεη, η πιό γνωστή υπάρχει στήν πρωτεύουσα τής σύγχρονης Αλβανίας, τά Τίρανα αλλά και στην θρυλική καστρόπολή του, την Κρόια, με εντυπωσιακούς «έφιππους» αδριάντες του.
Ακόμη εκτός τής Αλβανίας υπάρχουν αδριάντες, προτομές, αγάλματα και ανάγλυφες παραστάσεις πού απεικονίζουν τόν Σκεντέρμπεη, τόσο στήν Ιταλία (Ρώμη, Κοσέντζα, Απουλία, Καλαβρία) όσο και στην Ελβετία (Γενεύη), στο Βέλγιο (Βρυξέλλες) και στό Κοσσυφοπέδιο (Πρίστινα).
( Σημ.Σ. Mέ μεγάλη συγκίνηση ο γράφων είχε «ανακαλύψει» εν έτει 1976, τό μόνο ίσως αυθεντικό πορτραίτο τού Γεωργίου Καστριώτη, πού βρίσκεται στό γνωστό Μουσείο «Uffichi» τής Φλωρεντίας, στήν Ιταλία.)
Δυστυχώς, το σύγχρονο Ελληνικό κράτος εθελοτυφλώντας ως συνήθως δεν θεώρησε ποτέ ότι είχε υποχρέωση να τιμήσει έναν ευγενούς καταγωγής, μεσαιωνικό Ελληνα, τού οποίου οι ηρωϊκοί αγώνες αλλά και η σημασία αυτών τών αγώνων, μπορούν αδίστακτα να αποτιμηθούν ως ισάξιοι τών αρχαίων Ελλήνων στρατηλατώνπρογόνων του, στούς οποίους ο ίδιος εγγράφως αναφέρονταν, αφήνοντας αστόχαστα έως και εγκληματικά νά θεωρείται ως εθνικός ήρωας τών σύγχρονων Αλβανών και μόνον.
( Mιά μικρή οδός τών Αθηνών, στην περιοχή τού «Γκύζη», αφιερωμένη στον «Γ.Καστριώτη», χωρίς άλλα επεξηγηματικά στοιχεία, θεωρούμε ότι, μάλλον θίγει παρά τιμά τήν μεγαλοσύνη τού ανεπανάληπτου εκείνου ήρωα…)

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Επομένως, είναι σημαντικό και χρήσιμο γιά μάς τούς Ελληνες να γνωρίζουμε τούς σημαντικότερους από εκείνους τούς εργώδεις πρωτοπόρους ΕλληνοΒυζαντινούς φιλοσόφους, συγγραφείς, ιστορικούς, φιλολόγους και λογίους, τών οποίων η θεμελιώδης συμβολή στην «Αναγέννηση» και το παγκόσμιας σημασίας διδακτικό έργο τους, απέδειξε ότι, η βαθειά πολιτισμική «ρίζα» τών αρχαίων προγόνων μας, ευτυχώς δ ε ν είχε εκριζωθεί.
Γιατί όσο και αν φαίνεται απίστευτο σήμερα, από την εποχή τής θηριώδους Ρωμαϊκής κατάκτησης (όπου μόνο στην Ηπειρο κατά το μοιραίο έτος 168 π.Χ. εβδομήντα (70) πόλεις «εκ θεμελίων» κατέστρεψαν οι λεγεωνάριοι τού υπάτου Αιμιλίου Παύλου και 150.000 Ηπειρώτες εξανδραποδίσθηκαν στην Ιταλία, ώστε να ερημοποιηθεί η Ηπειρος και να μην γεννά πλέον «Πύρρους»), αλλά και κατά τούς σκοταδιστικούς αιώνες τής μισαλλόδοξης Βυζαντινοκρατίας μέχρι την εποχή πού περιγράφουμε δηλαδή ακριβώς επί 1400 χρόνια ο Ελληνισμός και οι αιώνιες φιλοσοφικές, θεσμικές / πολιτικές και πολιτισμικές του φιλελεύθερες αξίες, είχαν αγρίως καταδιωχθεί και επιμελώς ενταφιασθεί, γιατί καμμία δογματική «ελέω θεού» εξουσία «δεν βολεύονταν» με αυτές.
Επιβάλλεται λοιπόν, να πληροφορηθούμε οι νεώτεροι Ελληνες :
Kατ’ αρχήν, γιά τον περίφημο Ιωάννη Βησσαρίωνα (13951472).
Η Ευρωπαϊκή «Αναγέννηση» οφείλει «χάριτες» σ’ αυτόν τον ευρυμαθή διανοούμενο επίσκοπο από την Τραπεζούντα τής Μικράς Ασίας, χάρη στις διπλωματικές δεξιότητες και προσωπικές σχέσεις τού οποίου, τόσο με την ηγεσία τής Καθολικής Εκκλησίας όσο και τούς Ιταλούς λογίους τής εποχής του, ουσιαστικά εγκαινιάστηκε η συνεργασία τών φυγάδων εκπροσώπων τής Ελληνικής φιλοσοφικής διανόησης, μέ τήν Ιταλική αναγεννητική ακμή.
Γιά τον Βησσαρίωνα, καταγράφουμε από την «Ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας» τού Α.Βασίλιεφ τά εξής :
«…Αγοράζοντας βιβλία ή παραγγέλοντας αντίγραφα αρχαίων συγγραφικών έργων, ο Βησσαρίων απέκτησε μία εξαιρετική βιβλιοθήκη, την οποία χάρισε στην πόλι τής Βενετίας, όπου έγινε μία από τις κύριες βάσεις τής σημερινής περίφημης «Βιβλιοθήκης τού Αγίου Μάρκου» («Bibliotheca Marciana») την είσοδο τής οποίας κοσμεί το πορτραίτο τού Βησσαρίωνος…».
Ενας Γάλλος βιογράφος του έγραψε :
«…Ο Βησσαρίων έζησε ανάμεσα σε δύο εποχές. Είναι ένας Ελληνας αλλά και Λατίνος. Ενας Καρδινάλιος πού προστάτευσε τούς λογίους, ένας ένθερμος Πλατωνιστής, ένας ενθουσιώδης θαυμα στής τής αρχαιότητος, πού συνέβαλε περισσότερο από κάθε άλλον στην γένεση τής νέας εποχής…»
Ηταν τέτοια η εκτίμηση και ο σεβασμός τών Δυτικών πρός τόν Βησσαρίωνα, ώστε συνέβη το μοναδικό γεγονός να προταθεί δύο φορές γιά το κορυφαίο εκκλησιαστικό αξίωμα τής Λατινικής Δύσης, αυτό τού Πάπα τής Ρώμης !!!
Και βέβαια δεν πρέπει να λησμονούμε τίς άοκνες μέχρι τον θάνατό του πατριωτικές προσπάθειες τού Βησσαρίωνος, να πείσει τούς ηγεμόνες τής Λατινικής Δύσης, στην διοργάνωση μιάς ενιαίας Ευρωπαϊκής αντιΤουρκικής «Σταυροφορίας», την οποία δεν κατόρθωσε να πραγματοποιήσει, εξ αιτίας τής συμφεροντολογικής πολιτικής, την πρώτη φορά από τούς δόλιους Βενετούς και τήν δεύτερη από τόν βασιλιά τής Γαλλίας Λουδοβίκο ΙΑ’. (Ιδέτε Κων. Σάθα, «Τουρκοκρατούμενη Ελλάς», 1η Εκδοση, Αθήνα 1869, σελ.7, «Βιβλιοθήκη Ιστορικών Μελετών».)
Ακόμη αξίζει νά πληροφορηθούμε γιά τον σπουδαίο φιλόλογο Θεόδωρο Γαζή (13901478), από την Θεσσαλονίκη, ο οποίος :
«…Eγκατασταθείς εις Φερράραν, εδίδαξε εκεί τήν Ελληνικήν γλώσσαν, κατέλιπεν Ελληνικήν Γραμματικήν, μετέφρασε εις τήν Λατινικήν πλείστα αρχαία Ελληνικά συγγράμματα τού Αριστοτέλους, τού Θεοφράστου και τού Ιπποκράτους, συνέγραψε ακόμη και παράφραση τής Ομηρικής Ιλιάδος, θεωρείται δέ ως ο μάλλον συντελέσας πρός διάδοση τών Ελληνικών Γραμμάτων εν τή Εσπερία Ευρώπη.»
(«ΕΠΙΤΟΜΟΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ» Εκδόσεις «ΗΛΙΟΣ»  ΑΘΗΝΑΙ)
Να μήν λησμονούμε επίσης, τόν λόγιο  φιλόλογο Κωνσταντίνο Λάσκαρη, πού αιχμαλωτίστηκε στην Αλωση τής Πόλης αλλά, διαφεύγοντας τό 1460 από την Τουρκοκρατούμενη Ελλάδα, κατέφυγε στην Ιταλία, όπου δίδαξε αρχαία Ελληνικά στά Πανεπιστήμια τού Μιλάνου, τής Νεάπολης και τής Μεσσήνης, εκδίδοντας μάλιστα αρκετά σημαντικά βιβλία και κυρίως τήν περίφημη «ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΛΑΣΚΑΡΕΩΣ («Επιτομή τών οκτώ τού λόγου μερών»
Εν Μεδιολάνω 1476), πού είναι και το 1ο εκτυπωμένο Ελληνικό βιβλίο.
Υπενθυμίζουμε ότι, ακριβώς εκείνη την τραγική εποχή τής Αλώσεως και τού αναγκαστικού εκπατρισμού χιλιάδων Ελλήνων, συνέβη το κοσμοϊστορικό γεγονός τής ανακαλύψεως τής τυπογραφίας και είναι θαυμαστό γεγονός το ότι, μέσα στις αβάσταχτες συνθήκες τής ένδειας και τής ξενιτειάς, οι ανέστιοι πρόγονοί μας, κατόρθωσαν να δημιουργήσουν κυριολεκτικά μιά «πλημμυρίδα» από Ελληνικές εκδόσεις στά τυπογραφεία τής Ιταλίας και ιδιαίτερα σ’ εκείνα τής Βενετίας.
Από εκεί, η εκδοτική εκείνη κοσμογονία, ως «οφειλόμενο αντιδάνειο», μεταφέρθηκε από φιλότιμους Ελληνες πατριώτες, με προεξάρχοντες και πάλι τους φιλοπάτριδες Ηπειρώτες, στην υπόδουλη Ελλάδα, με την δημιουργία τυπογραφείων (το πρώτο κατά τον 16ο αιώνα στην Μοσχόπολη τής βορείου Ηπείρου αλλά και αμέσως μετά στα Γιάννενα) με την σύσταση μακρόβιων εκπαιδευτηρίων, όπως η «Ζωσιμαία» Σχολή, η «Μπαλάνειος», η «Μαρούτσειος» αλλά και την δημιουργία πολύτιμων βιβλιοθηκών που στάθηκαν ακένωτες πηγές γνώσεων και συνειδητοποίησης τών υπόδουλων «ραγιάδων», γιά το ένδοξο ιστορικό παρελθόν τού γένους τών Ελλήνων.
Ετσι «σταδιακά» μέχρι το 1821, συντελέστηκε μέσω τής Παιδείας η πνευματική αναγέννηση τού σκλαβωμένου Ελληνικού έθνους, θεμελιωμένη στις γραμματικές, τά λεξικά, τις εγκυκλοπαίδειες και τις μεταφράσεις τών αρχαίων Ελληνικών συγγραμμάτων, πού τυπώθηκαν και ανατυπώθηκαν τότε.
Επιστρέφοντας λοιπόν στα χρόνια τού Σκεντέρμπεη, άς πληροφορηθούμε επίσης γιά το σπουδαίο εθνικό, ανθρωπιστικό και πολιτισμικό έργο τής φημισμένης Αννας Νοταρά, θυγατέρας τού τελευταίου «πρωθυπουργού» τής Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, τού Λουκά Νοταρά ο οποίος συνελήφθη αιχμάλωτος στην κατάληψη τής Κωνσταντινούπολης και σφαγιάστηκε άνανδρα αυτός και τρείς γυιοί του, από τον αιμοβόρο Σουλτάνο Μωάμεθ Β’.
Την Αννα Νοταρά η οποία, έχοντας διαφύγει μόλις την αιχμαλωσία κατά την Αλωση, εγκαταστάθηκε στην Βενετία και αφιέρωσε την υπόλοιπη ζωή της και την περιουσία της, αφ’ ενός μέν στην εξαγορά αιχμαλώτων συμπατριω τών της από τούς Τούρκους και στην απάλυνση τών δεινών τους, αφ’ ετέρου δε στην επιμελημένη συγκέντρωση κάθε αρχαιοελληνικού συγγραφικού «σπαράγματος» (παπύρων, περγαμηνών, αρχαίων συγγραμάτων κ.λπ.), με συνέπεια να σχηματίσει μιά σπουδαία βιβλιοθήκη, εξαίρετο και πρόσφορο βοήθημα γιά την μελέτη και μετάφρασή τους από Ιταλούς και Ελληνες διανοούμενους τής εποχής της αλλά και μετέπειτα.
Ωστόσο, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η «Αναγέννηση», δηλαδή η στροφή τών Ευρωπαϊκών Χριστιανικών κοινωνιών στήν αναζήτηση τών «εν πολλοίς» λησμονημένων αρχαιοΕλληνικών επιστημονικώνφιλοσοφικών γνώσεων και αξιών, είχε ουσιαστικά αρχίσει ήδη κατά την ύστερη περίοδο τής Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
Ως πρωτοπορία τής πρώιμης αυτής «Αναγέννησης», αναγνωρίζουμε τά έργα σημαντικών διανοουμένων τού 11ου και 12ου αιώνα, όπως ο διορατικός Μιχαήλ Ψελλός, ο οποίος πρώτος επεσήμανε μάταια στούς σύγχρονούς του αυτοκράτορες την αναγκαιότητα τής επανένταξης τών απόβλητων «ειδωλολατρών» Ελλήνων στα χριστιανικά πλήν μισθοφορικά Βυζαντινά στρατεύματα, ώστε ν’ αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά ο Τουρκικός κίνδυνος.
Αναπτύχθηκε όμως και επεκτάθηκε όπως ήδη προείπαμε στα χρόνια μεταξύ τών δύο καταλήψεων τής Κωνσταντινούπολης (12041453) από σπουδαίους Ελληνοφρονούντες λόγιους και συγγραφείς τού «ύστερου» Βυζαντίου.
Αξίζει μιά μικρή αναφορά στην μνήμη αυτών τών Βυζαντινών πνευματικών πρωτοπόρων και κυρίως στόν φιλόσοφο συγγραφέα Νικηφόρο Βλεμμύδη, στον ιστορικό Παχυμέρη, στον λόγιο συγγραφέα Νικηφόρο Γρηγορά, στόν συγγραφέα  μελετητή αρχαίων κειμένων Δημήτριο Κυδώνη, στόν συγγραφέα  θεολόγο Νικόλαο Καβάσιλα, στον φιλόλογο  μοναχό Μάξιμο Πλανούδη, στόν ευρυμαθέστατο μελετητή αρχαίων συγγραφέων αλλά και ποιητή, Θεόδωρο Μετοχίτη.
Ακόμη, δεν πρέπει να λησμονούνται οι αμέσως μεταγενέστεροί τους, όπως ο ιστορικός τών γεγονότων τής «Αλώσεως» Γεώργιος Φραντζής, ο Αρτινός λόγιος συγγραφέαςφιλόσοφος Μάξιμος ο «Γραικός» αλλά και ο σπουδαίος ρήτορας και φιλόσοφος Μανουήλ Χρυσολωράς, o oποίος αποκλήθηκε από συγχρόνους του Ιταλούς λογίους, ως «ο πρίγκηπας τής Ελληνικής ευγλωττίας και φιλοσοφίας».
Ιστορείται ότι, με ειδική εντολή τού αρχαιολάτρη αυτοκράτορα Μανουήλ Παλαιολόγου Β’ (ο οποίος ήταν αυθεντία στους Ελληνες κλασσικούς, αφήνοντας και ο ίδιος σημαντικό συγγραφικό έργο), ο φίλος και σύμβουλός του Μανουήλ Χρυσολωράς αναχώρησε από την Κωνσταντινούπολη γιά την Ιταλία, όπου η φήμη του είχε προηγηθεί και έγινε δεκτός με ενθουσιασμό, δεχόμενος προσκλήσεις απ’ όλα τα Ιταλικά Πανεπιστήμια προκειμένου να διδάξει εκεί.
Ως καθηγητής στα Πανεπιστήμια τού Μιλάνου και τής Παβίας, ο Χρυσολωράς δίδαξε Ελληνική φιλοσοφία και αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό. Ταξίδεψε επίσης διδάσκοντας τόσο στην Αγγλία όσο και στίς Γαλλία και Ισπανία, όπου έγινε δεκτός από τον Πάπα Βενέδικτο ΙΓ’. ( Ιδέτε και Ιωάννη Ι. Δαμίγου, «Παρακμή και πτώση τής Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, 12041453», Εκδ. «ΕΥΡΩΤΑΣ», σελ.155.)
Ο Ιταλός συγγραφέας Guarino παρομοίασε τον Μανουήλ Χρυσολωρά με «ήλιο ο οποίος φώτισε την Ιταλία που είχε βυθιστεί στα σκοτάδια» και εξέφρασε την ευχή όπως, η πατρίδα του ευγνωμονούσα ν’ αναγείρει προς τιμήν του αψίδες θριάμβου !!!
Ωστόσο, η πλειονότητα τών ιστορικών ερευνητών συμφωνεί ότι, η αποφασιστική καμπή τής Ευρωπαϊκής πολιτισμικής άνθησης τού 15ου αιώνα η οποία εύστοχα αποκλήθηκε «Αναγέννηση» οφείλεται «κατά πρώτο λόγο», στίς διδασκαλίες και τό συγγραφικό έργο τού πλέον σημαντικού Ελληνα «νεοπλατωνικού» φιλοσόφου, τού Γεωργίου Γεμιστού ή «Πλήθωνος».
Ο «Πλήθων» (ο οποίος κατά το επίτομο λεξικό τού «ΗΛΙΟΥ», υπήρξε : «φιλόσοφος και φιλόλογος, υπέρμαχος και ζηλωτής του αρχαίου Ελληνικού κόσμου, σφοδρός δε πολέμιος τού Χριστιανισμού»…), μέ την απέραντες γνώσεις του και τήν θελκτική προσωπικότητά του, είχε αφήσει «ενεούς» τούς Δυτικούς εκκλησιαστικούς και κοσμικούς ηγεμόνες, όταν βρέθηκε στην Ιταλία, συνοδεύοντας τόν Ελληνολάτρη Αυτοκράτορα Ιωάννη Παλαιολόγο Β’.
Η «ευτυχής συγκυρία» συνέβη κατά τήν αποστολή του, το έτος 1439, στήν Εκκλησιαστική σύνοδο τής Φερράρας, η οποία συνεχίστηκε μετά από κάποιους μήνες στην Φλωρεντία.
Εκεί, κατά την πολύμηνη διάρκεια τών εργασιών τής Συνόδου, ο Πλήθων γνωρίστηκε με σημαίνοντες Ιταλούς, λάτρεις τών γραμμάτων και τών τεχνών, στους οποίους δίδαξε σε βάθος την Πλατωνική φιλοσοφία.

Τά διαχρονικής αξίας έργα τού Πλάτωνα, οι «Νόμοι», ο «Φαίδων», ο «Τίμαιος», ο «Κριτίας», η «Πολιτεία» και η έννοια τού «Πολίτη», αναλύθηκαν διεξοδικά γιά πρώτη φορά στο εκστατικό Ιταλικό ακροατήριο, στην περίφημη Piazza della Signoria τής Φλωρεντίας.
Στους ακροατές τού Πλήθωνος περιλαμβάνονταν και ο ηγεμόνας τής πανέμορφης Φλωρεντίας, o αρχαιολάτρης Cosimo dei Medici ο οποίος, βαθειά επηρεασμένος από την διδασκαλία του, ίδρυσε το έτος 1470 μ.Χ. την περιώνυμη «Φλωρεντινή Ακαδημία», με πρώτη διδακτική έδρα αυτή τών αρχαιοΕλληνικών σπουδών.
Παράλληλα, εκεί στην Φλωρεντία, οι εκπρόσωποι τής Καθολικής και τής Ορθόδοξης Εκκλησίας, μετά από ατέρμονες αντιπαραθέσεις, διαπραγμα τεύσεις και φιλονικίες ενός και πλέον έτους, συνυπέγραψαν την άρση τού «Σχίσματος» τών εν λόγω Χριστιανικών Εκκλησιών.
[ Τό θρησκειολογικό αυτό «Σχίσμα», το οποίο τόσα δεινά είχε επισωρεύσει στους «Ρωμαϊκούς» πληθυσμούς, κρατούσε από την εποχή τής αυτοκράτειρας Ειρήνης τής «Αθηναίας», τον 9ο αιώνα μ.Χ. και στην πραγματικότητα υπέκρυπτε την διαπάλη επικράτησης τών εκατέρωθεν τής Αδριατικής θάλασσας κληρονόμων τής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας κοσμικών εξουσιών, δηλαδή αφ’ ενός τής «ΑνατολικήςΒυζαντινής» και αφ’ ετέρου τής «ΔυτικήςΛατινικής», υπό την εποπτεία και καθοδήγηση τού Πάπα τής Ρώμης.]
Δυστυχώς, η προσέγγιση τών δύο Εκκλησιαστικών Χριστιανικών δογμάτων πού επιχειρήθηκε τότε, δεν έμελλε να αποδώσει ουσιαστικούς «καρπούς», έστω με τήν μορφή μιάς ρεαλιστικής και ειλικρινούς αντιΟθωμανικής συμμαχίας.
Κι αυτό (δεν) συνέβη δεδομένου ότι, υπήρχε μέγας φανατισμός και εν πολλοίς εύλογη καχυποψία εκ μέρους τών Ορθοδόξων Βυζαντινών αλλά και απερίσκεπτη υπεροψία και (αρκετά διαφαινόμενη…) υστεροβουλία εκ μέρους τών Καθολικών Λατίνων, οι οποίοι στην ουσία ήθελαν το «Βυζάντιο» αδύναμο και υποχείριό τους, προφανώς «μηχανευόμενοι» να το καταλύσουν οι ίδιοι, επαναλαμβάνοντας την δολιότητα τής Δ’ Σταυροφορίας κατά το έτος 1204 μ.Χ. ( Γιά να μήν ξεχνιόμαστε…)
Ωστόσο, γιά τον Γεώργιο «Πλήθωνα» (13601452), τον οποίο οφείλουμε να αναγνωρίζουμε ως πρωτοπόρο τής αναγέννησης τού Ελληνικού πολιτισμού, στα χρόνια πού η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία «έπνεε τά λοίσθια», ιστορείται ότι, από το έτος 1393, βρέθηκε εγκατεστημένος στην Πελοπόννησο και συγκεκριμένα στόν Μυστρά.
Εκεί, ο Πλήθων ανέπτυξε μεγάλη συγγραφική, διδακτική, πολιτική και κοινωνική δράση, προωθώντας ιδέες στηριγμένες στην βαθύτατη γνώση τής αρχαιοελληνικής γραμματείας πού είχε αποκτήσει και γράφοντας σπουδαία φιλοσοφικά συγγράμματα, ως σημαντικότερο τών οποίων αναφέρεται το «Περί τών Νόμων συγγραφής».
Ο Ελληνας συγγραφέας Μεθόδιος Γ. Φούγιας (πρώην Ορθόδοξος Αρχιεπίσκοπος Μεγάλης Βρεττανίας) στο πολυσήμαντο βιβλίο του : «Η παγκόσμια διάσταση τού Ελληνικού Πολιτισμού» Εκδόσεις «Νέα Σύνορα» 2001», γράφει ότι :
«…Ο Πλήθων, ως λόγιος και ανθρωπιστής, κατείχετο από την ιδέα ότι, ο λαός τής Πελοποννήσου ήταν από τους πιό γνήσιους Ελληνικούς λαούς και από αυτόν προέρχονταν οι πιό εξέχουσες οικογένειες τών Ελλήνων πού είχαν προσφέρει τά μεγαλύτερα και θαυμαστότερα έργα…».
«…Επιθυμούσε την αναγέννηση τής Πελοποννήσου (και εν συνεχεία τής υπόλοιπης Ελλάδος, εφ’ όσον επιτύγχανε ο επιστήθιος φίλος του Κωνσταντίνος Παλαιολόγος την στρατιωτική ανακατάληψή της), γι’ αυτό έκανε σχέδια γιά μία ριζοσπαστική μεταβολή τού κοινωνικού συστήματος και μάλιστα τού αγροτικού προβλήματος τών τοπικών Ελληνικών κοινωνιών.»
«…Ο Πλήθων ήταν αντίθετος στην ιδέα χρησιμοποίησης μισθοφόρων για την άμυνα τού κράτους και διαιρούσε τον πληθυσμό σε όσους πληρώνουν φόρους και σε όσους προσφέρουν στρατιωτικές υπηρεσίες». «Ηταν κατά τής ατομικής ιδιοκτησίας». «Εγραφε ότι, όλη η γή, όπως δίνεται από την φύση, πρέπει να είναι κοινό κτήμα τού λαού…».
«…Το κοινωνικό σύστημα τού Πλήθωνος παραμένει ιστορικό και μερικοί το παρέβαλλαν με τις απόψεις τού Ζ.Ζ.Ρουσσώ σε αρκετά σημεία τού «Κοινωνικού Συμβολαίου» του, ενώ άλλοι τον είπαν «πρόδρομο τού Μάρξ» και «πρωτοπόρο σοσιαλιστή…»
Επίσης, ο συγγραφέας Αντ. Γ. Πετρουτζάκος, σε άρθρο του σχετικό με τον Γεώργιο Πλήθωνα ( Περιοδικό ΔΑΥΛΟΣ, τ.190 // έτος 1997 ), γράφει ότι :

«Γνήσιος Ελληνας ο Πλήθων, απέβλεπε στη δημιουργία ενός έθνους Ελλήνων πολιτών και όχι Ρωμιών υπηκόων.»
Πράγματι, ο Πλήθων, απευθυνόμενος προς τον φίλο και θαυμαστή του Κων/νο ΠαλαιολόγοΔραγάση, τότε Δεσπότη τού Μυστρά και μετέπειτα τελευταίο Βυζαντινό Αυτοκράτορα, έγραψε :
«Εσμέν γάρ ούν, ών ηγείσθε τε και βασιλεύετε, Ελληνες το γένος,
ως η τε φωνή και η πάτριος παιδεία μαρτυρεί…».
Δηλαδή ότι : «Εμείς, επί τών οποίων βασιλεύετε και διοικείτε, ανήκουμε στην φυλή τών Ελλήνων, όπως αποδεικνύουν η γλώσσα και οι αρχαίοι θεσμοί μας».
Εχοντας προφανώς υπ’ όψιν του τόν αρχαίο Σπαρτιάτη νομοθέτη Λυκούργο, ο Πλήθων, ως μέσον επιβολής τών αναγεννητικών τού Ελληνισμού στόχων του, πρότεινε εκλογή αρχόντων από την μεσαία τάξη, γιατί: «…ούθ’ oι πάμπλουτοι ούθ’ οι απορώτατοι…» (έχουν το απαιτούμενο ηθικό σθένος αγώνων και διάθεση ανιδιοτελούς προσφοράς και θυσιών υπέρ πατρίδος…).
Ακόμη, ο Πλήθων είχε ξεκάθαρες απόψεις γιά την αυτοχθονία και την προαιώνια κατοίκηση τής Πελοποννήσου, τής Ηπειρωτικής Ελλάδος και τών νησιών από τούς Ελληνες, γράφοντας :
«…Eλλησι δε ουκ εστίν ευρείν ήτις άλλη οικειοτέρα χώρα μάλλον προσήκουσα ή Πελοπόννησος τε και όση δε ταύτη τής Ευρώπης προσεχή των τε αύ νήσων επικείμεναι. Ταύτην γάρ δή φαίνονται την χώραν Ελληνες αεί οικούντες οι αυτοί εξ’ ότουπερ οι άνθρωποι διαμνημονεύουσιν, ουδένων άλλων προενωκηκότων ουδέ επήλυ δες κατέχοντες…».
Δηλαδή : «…Ελληνες δε νοούμε τους κατοίκους τής Πελοποννήσου και τής παρακείμενης προς την Ευρώπην ηπειρωτικής γής και τών νήσων… Αυτή η γή πάντοτε εκατοικείτο από τους ίδιους ανθρώπους από τους αρχαίους χρόνους όσο οι άνθρωποι μνημονεύουν και κανείς δεν την κατείχε πρίν από εμάς, ούτε ήλθαμε να διώξουμε άλλους από εδώ…».
(Πλήρης απομυθοποίηση τών σύγχρονων υποβολιμαίων θεωριών περί τού, δήθεν, «εξ Ανατολών φωτός», περί «Ινδοευρωπαίων», περί «Φοινίκων», περί «Σλαυοποιήσεως τών Ελλήνων» κ.λπ. )
Ο Ρώσος ιστορικός Α.Βασίλιεφ, στο βιβλίο του, «Η Ιστορία τής Βυζαντινής Αυτοκρατορίας» στο οποίο αναφερθήκαμε και παραπάνω, γράφει γιά τον Πλήθωνα (μεταξύ άλλων) τά εξής :
«Η παραμονή του Βυζαντινού φιλοσόφου στην Φλωρεντία, απoτελεί ένα από τά πιό σπουδαία επεισόδια τής ιστορίας τής μεταφυτεύ σεως τής Ελληνικής κλασσικής γνώσεως στην Ιταλία και, κυρίως, τής αναζωογονήσεως τής Πλατωνικής φιλοσοφίας στην Δύσι…».
«Η σημασία και η επιρροή τού Πλήθωνος ξεπερνούν κατά πολύ τά όρια τής πολιτιστικής ιστορίας τού Βυζαντίου και γιά τον λόγο αυτόν και μόνο αξίζει να προσεχθεί πολύ…».
Θεωρούμε πώς είναι πραγματικά συγκλονιστικό γεγονός ότι, μετά από τόσους αιώνες ιερατικής δογματικής τρομοκρατίας πού επικράτησε στον Ελλαδικό χώρο μετά τον θάνατο, το έτος 363 μ.Χ., τού τελευταίου Ελληνόφρονος αυτοκράτοραφιλοσόφου, τού σπουδαίου Ιουλιανού (και την ειδεχθή δολοφονία τής Αλεξανδρινής φιλοσόφουμαθηματικούαστρονόμου, τής περίφημης Υπατίας), ότι αναδείχθηκε, στην κρίσιμη εκείνη εποχή, αφ’ ενός τής καθεστωτικής, οικονομικής και στρατιωτικής Βυζαντινής παρακμής και αφ’ ετέρου τής επελαύνουσας Τουρκικής βαρβαρότητος, μιά τέτοια μορφή ευρύτατης αρχαιοελληνικής παιδείας και διανοητικής φιλοσοφικής ευρωστίας, όπως ο Γεώργιος ΠλήθωνΓεμιστός.
Θα μπορούσε εύλογα να πεί κάποιος ότι, η «καλή μοίρα» τού Ελληνικού έθνους τον διαφύλαξε γιά να συνοψίσει επίκαιρα και τεκμηριωμένα (επηρεάζοντας καίρια τους συγχρόνους του, με τον βίο, την διδασκαλία και την δράση του), την ιστορική αναγκαιότητα τής αναδρομής στα «νάματα» τής σκέψης τών μοναδικών και ανεπανάληπτων αρχαίων προγόνων μας, ως τον μόνο «δρόμο» γιά την αναβίωση τού Ελληνισμού τής εποχής του, ο οποίος όπως ήδη επισημάναμε βρίσκονταν γιά αιώνες σε κατάσταση ιστορικής, πολιτικής, κοινωνικής και πολιτισμικής «νεκροφάνειας».
Ο συγγραφέας Αντώνης Γ. Πετρουτζάκος είναι εμφαντικός στην άποψη αυτή, γράφοντας :
«…Ας μην ξεχνάμε ποτέ ότι, ο εθνομάρτυρας αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, γαλουχημένος με τις ιδέες τού Πλήθωνα, έπεσε σάν Ελληνας και δεν επέζησε σαν Ρωμιός…».
Όπως αντιθέτως έπραξε «ανερυθρίαστα» ο δογματικός αντίπαλος τού Πλήθωνος, ο διαβόητος Γεώργιος Σχολάριος ο οποίος, αφού σκοταδιστικά παρέδωσε τά συγγράμματα τού Πλήθωνος στήν πυρά, προσκύνησε τόν αιμοσταγή Μωάμεθ και έγινε ο πρώτος Χριστιανός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως στην υπηρεσία τών κατακτητών Τούρκων…)
Θα επισημάνουμε ότι, το αρχαιοπρεπές περιεχόμενο τής ιστορικής απάντησης, πού έδωσε ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, τον Μάιο 1453, στις προτάσεις τού Μωάμεθ Β’ γιά παράδοση τής πολιορκημένης Πόλης, ήταν πρόδηλα γραμμένο ως εάν καθοδηγούσε στην γραφή του τόν ηρωϊκό αυτοκράτορα ο ίδιος ο διδάσκαλός του, ο φιλόσοφος Γεώργιος «Πλήθων» Γεμιστός.
Το πολύτιμο εκείνο κείμενο, πού αποτέλεσε την έντιμη «ληξιαρχική πράξη θανάτου» τής Βυζαντινής αυτοκρατορίας και ήταν μιά επανάληψη τού αρχαίου Σπαρτιατικού «Μολών λαβέ» με διαφορετικά λόγια, το διέσωσε ευτυχώς η ιστορία και έχει ως εξής :
«Το μέν την Πόλιν σοι δούναι ουτ’ εμόν εστίν ουτ’ άλλου των κατοικούντων εν αυτή. Κοινή γάρ γνώμη πάντες αυτοπροαιρέτως αποθανούμεν και ου φεισόμεθα της ζωής ημών» (...)
Δηλαδή, σε ελεύθερη μετάφραση :
«Tό να σού παραδώσουμε την Πόλη δεν είναι θέλημα ούτε δικό μου ούτε οποιουδήποτε άλλου από όσους κατοικούν σ’ αυτήν…»
«Κοινή απόφαση όλων μας είναι να σκοτωθούμε με την θέλησή μας, χωρίς να λογαριάσουμε την ζωή μας…»
Είναι λοιπόν, ευτυχές γεγονός παγκόσμιας ιστορικής και πολιτισμικής σημασίας το ότι οι φιλοσοφικές ιδέες και οι κοινωνικοί στοχασμοί τού Πλήθωνος, τού Βησσαρίωνος και τών άλλων Ελληνικής καταγωγής και φρονήματος Βυζαντινών λογίων, έγιναν «κτήμα» τών δημιουργικών Ιταλικών Δημοκρατιών αρχικά και εν συνεχεία τών λοιπών κρατών τής Ευρώπης, δίνοντας αποφασιστική ώθηση στίς πολιτικές, φιλοσοφικές, επιστημονικές, κοινωνιολογικές και καλλιτεχνικές αναζητήσεις τών λαών τους.
Παράλληλα, η συγκέντρωση στην Ιταλία τών πνευματικών θησαυρών τού Ελληνικού «κλασσικού» και «ελληνιστικού» κόσμου, φυγαδευμένων εξ αιτίας τής Τουρκικής απειλής/κατάκτησης και τών βαρβαρικών καταστροφών πού αυτή επέφερε, δημιούργησε στην Ευρωπαϊκή Δύση τις κατάλληλες ευνοϊκές συνθήκες (Πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες, τυπογραφεία) γιά μιά κοσμογονική επαφή («γονιμοποίηση» θα μπορούσαμε να την ονομάσουμε…), με το μακρυνό πολιτισμικό παρελθόν τής αρχαίας Ελλάδος και τον διαχρονικής αξίας πολιτισμό της.

Μεταφέροντας τά κλασσικά έργα στην Δύση και σώζοντάς τα από τά καταστροφικά χέρια τών Τούρκων, ακόμη δε ερμηνεύοντας και διαδίδοντας τά υψηλά νοήματά τους, οι ΕλληνοΒυζαντινοί πρόγονοί μας τού 15ου αιώνα μ.Χ. προσέφεραν μέγιστη υπηρεσία στην ανθρωπότητα και την μελλοντική της πολιτισμική εξέλιξη.
Ο σημαντικός Ηπειρώτης συγγραφέας Μιχάλης Περάνθης, στο βιβλίο του «Το ‘21» (Εκδόσεις «Βιβλιοπωλείον τής Εστίας», Αθήναι, έτος 1971, σελ. 64), μάς περιγράφει με λεπτομέρειες εκείνη την συγκινητική προσπάθεια τών φυγάδων από την Πατρίδα τους Ελλήνων, να θεμελιώσουν εκεί στην ξενητειά τήν αναγέννηση τής κλασσικής παιδείας :
«…Η Ευρώπη, την εποχή αυτή καλπάζει προς την Αναγέννηση και τά θεμέλια της ερείδονται στο αρχαίο κλασσικό πνεύμα. Οι πρόσφυγες λόγιοι του Βυζαντίου έχουν ήδη καταθέσει τα φώτα τους. Αλλά είναι μια γενιά ηλικιωμένων πού προορίζονται να απέλθουν. Χρειάζονται οι διάδοχοί τους. Χρειάζονται μεγάλες σχολές της αρχαίας Ελληνικής. Χρειάζονται οι καθηγητές που θα τις επανδρώσουν…»
«Οι σχολές και επίσημες είναι κι ολοένα πληθύνονται, εκτεινόμενες με αύξοντα αριθμό και προς την κεντρανατολική Ευρώπη. Στα 1515 αρχίζει να λειτουργεί το Ελληνικό Γυμνάσιο της Ρώμης. Αμέσως μετά ιδρύονται οι σχολές τού Μιλάνου και τής Πάντοβας. Στα 1537, στην Βενετιά, η ιδιωτική σχολή τού Αντωνίου Επάρχου. Στα 1565 το Ελληνικό φροντιστήριο τού Borgo Vignoli. Στα 1593 η Κοινοτική Σχολή τής Βενετιάς. Στα 1598 το Ελληνικό φροντιστήριο της Πάντοβας. Κάπου δέκα μεγάλες σχολές στην Ιταλία. Κι’ άλλες τόσες στην Πόλα της Ιστριας, στο Σέμπενεκ και το Λυσσίν της Δαλματίας (σημερινή Κροατία) στο Λβώφ της Ουκρανίας, στη Βίλνα της Πολωνίας, στην Ορσοβα της Ουγγαρίας…»
«Οσο για την Ρωσία, τον καιρό πού δρούν εκεί οι αδελφοί Σωφρόνιος και Ιωαννίκιος Λειχούδης, μόνο στην επαρχία του Νοβγορόδ, τά Ελληνικά σχολεία αριθμούνται σε 14». «Στις ηγεμονίες, ακμάζουν οι Ακαδημίες τού Βουκουρεστίου και τού Ιασίου…».
«Ολες αυτές οι σχολές, λειτουργούν επί δεκάδες χρόνια και με καθηγητικό προσωπικό, κατά συντριπτική πλειοψηφία, από Ελληνες.

Αρκεί να σημειώσουμε ότι, μόνο στο Πανεπιστήμιο της Πάντοβας και μόνο στην περίοδο τών ετών 15721600, δίδαξαν είκοσι Ελληνες καθηγητές…»

(Tα εν συνεχεία περαιτέρω μπορούν να τά διαβάσουν οι ενδιαφερόμενοι στο βιβλίο του συγγραφέα Γρηγόρη Kοσσυβάκη «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΣ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ» που διανύει την 7η έκδοσή του από τις Εκδόσεις «ΚΑΔΜΟΣ»)

Mοίρασε αυτό το άρθρο

Submit ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΤΡΙΩΤΗΣ  «ΣΚΕΝΤΕΡΜΠΕΗΣ» in Delicious Submit ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΤΡΙΩΤΗΣ  «ΣΚΕΝΤΕΡΜΠΕΗΣ» in Digg Submit ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΤΡΙΩΤΗΣ  «ΣΚΕΝΤΕΡΜΠΕΗΣ» in FaceBook Submit ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΤΡΙΩΤΗΣ  «ΣΚΕΝΤΕΡΜΠΕΗΣ» in Google Bookmarks Submit ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΤΡΙΩΤΗΣ  «ΣΚΕΝΤΕΡΜΠΕΗΣ» in Stumbleupon Submit ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΤΡΙΩΤΗΣ  «ΣΚΕΝΤΕΡΜΠΕΗΣ» in Technorati Submit ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΣΤΡΙΩΤΗΣ  «ΣΚΕΝΤΕΡΜΠΕΗΣ» in Twitter
 


 

Σήμερα είναι:

Σάββατο, 21 Σεπτεμβρίου 2019

Συνδεδεμένοι τώρα:

Έχουμε 15 επισκέπτες συνδεδεμένους

Αυτόματη Μετάφραση

Greek English French German Italian

Γίνε μέλος



RocketTheme Joomla Templates